La lenghe uiguriche / Uighur Cualchidun al à sintût and dis Fri chescj prime Volta de Esistence gave popul de divignince TURCHI / turchiche out a stâi i uigûrs soil nord de Cine. Interessant di che la lenghe chest popul - o fevelìn di 10 milions di fevelants di cheste lenghe che si fevele no nome in Cine, ma ancje in Kazakhstan e ancje in altris paîs di cheste regjon – e vonde dongje fin vuê ae lenghe turche che si fevele in Turchie. Al prin cuc no parce che i uigûrs a doprin la scrite arabe, ma al esist ancje une variant in scrite turche latine, e chi si viôt subit che si trate di parincj, prin di dut cjalait ai numârs. Anzit si pues dî che i uigûrs si cjatin fin vuê sul teritori dal vieri centri storic dai turcs:
TURC – UIGURIC
1-10
bir bir
iki ikki
üç üq
dört tört
beş bex (bash)
altI alte
yedi yet'te
sekiz sekkiz
dokuz tokh'khuz
on on
11 on bir on bir
12 on iki on ikki
20 yirmi yigrime
30 otuz ottuz
40 kirk khirkh (qirq)
50 eli ellik
60 altmış atmix (atmish)
70 yetmiş yetmix (yetmish)
80 seksen seksen
90 doksan tokhsen
100 yüz yüz
200 iki yüz ikki yüz
O ancjemò chestis frasis di base che a mostrin ancje la strente parintât tra l'uigur e l'uzbec:
Turc – uiguric – uzbec - furlan - sloven
gün – kun – küni - dì – dan
bir gün – bir kun – bir küni - une dì, une volte – nekega dne
evde yok - oyde yokh - öyde yok – nol è in cjase – ni doma
dedi – dedi – dedi - al à dit – je rekel
cevap verdi – javap berdi – jawap berdi - al à rispuindût – je odgovoril
sen – sen – sen - tu – ti (pronon)
ujgurščina Marsikdo je v teh dni prvič slišal za Ujgure, turški narod na severozahodu Kitajske.
Zanimivo je, da je jezik tega naroda s približno 10 milijonov govorcev, ki se ne govori samo na Kitajskem, zelo podoben in soroden turščini, ki jo govorijo v Turčiji. Na prvi pogled mogoče ne, kajti Ujguri using the Arabic script as they did (Ottoman) Turks until the First World War. If we compare such figures, the narrow relationship is more than evident. Numbers 1-5 are usually well preserved and can be detected, proving the relationship even where at first glance does not appear as such. Hungarian compared to Finnish. Uighurs are still located in an area where they stayed great-turks.
Turkish - Uighur
1-10
bir bir iki
Ikki
UC UQ
Dort cakes
rage Bex (bash)
Alta alte
yedi yet'te
sekiz sekkiz
dokuz tokh'khuz
he he he
11 he bir bir
12 on iki on Ikki
20 yirmi yigrime
30 otuz ottuz
40 Kirk khirkh (qirq)
50 began Ellika
60 altmış atmix (atmish)
70 yetmiş yetmix (yetmish)
80 Sex Sex 90
doksan tokhsen
100 yüz 200 iki yüz
yüz yüz Ikki
And some comparisons with Uzbek examples:
Turkish - Uighur - Uzbek - Friuli - Slovenian
Gun - kun - Kuni - di - day
bir gun - kun bir - bir kuni - une di , une Volta - someday
evde Yok - oyde yokh - öyde Yok - è knife and cjase - not at home
dedication - dedication - dedication - the à dit - je rekel
cevapi green - javap berd - jawap berd - the à rispuindût - je odgovoril
sen - sen - sen - you - you (pronon)
